آداب ارتباط در اسلام کدامند؟
آموزش آداب ارتباط در اسلام به کودکان نه تنها به تربیت کودکانی با اخلاق مثبت کمک میکند، بلکه نقش مهمی در بهبود روابط کودک با اطرافیان خود دارد و منجر به پرورش نسلی مهربان و اجتماعی خواهد شد. در ادامه هشت ادب اساسی که آموزش آن برای هر کودکی ضروری است را میآوریم:
- ادب و احترام به اطرافیان: یکی از مهمترین آداب ارتباطی رعایت ادب در تعاملات روزمره و برخورد با دیگران است که در اسلام نیز توجه ویژهای به آن شده. ادب همچنین به معنای احترام به نظرات و احساسات اطرافیان و شناخت ورعایت حقوق و نیازهای آنهاست. علاوه بر آن ادب شامل احترام به سن، جنس و وضعیت اجتماعی و اقتصادی انسانهاست. اهمیت احترام به دیگران در مواقع دشوار بیش از سایر زمانها میباشد. در چنین مواقعی باید با رعایت ادب و احترام و نیز عقلانیت مشکلات را به نحو مؤثری حل نمود.
- صداقت و امانتداری: کودکان موجوداتی فطرتا طالب راستی و درستکاری هستند و متأسفانه دروغ و خیانت را از نزدیکان خود میآموزند. البته دروغگویی در کودکان ریشههای متفاوتی دارد: اول داشتن الگویی نامناسب در خانواده که راهحل آن اصلاح والدین و اطرافیان از این رذیله اخلاقی است. دومین ریشه دروغگویی، ترس کودک است. اگر در تربیت خود از تهدید فرزندمان به مجازات استفاده کنیم، خودمان مسبب دروغگویی او هستیم و مورد سوم کمالگرایی و توقعات بیجای والدین از فرزند است. زمانی که کودک خود را در برآوردن توقعات والدین ناتوان ببینید مجبور به دروغگویی میشود. در سه مورد فوق والدین و اطرافیان کودک مسئول دروغگویی فرزندشان هستند که باید نوع برخورد و شیوه تربیتیشان را اصلاح نمایند.
- تشکر و قدردانی از دیگران: کودک از همان سنین پایین باید یاد بگیرد برای کارهایی که دیگران برایش انجام میدهند، ارزش قائل شود و قدردان آنها باشد. استفاده از کلماتی مثل ممنون و متشکرم باید برای کودک به صورت عادت درآید. توجه مثبت به دیگران بابت خدماتشان باعث تقویت روابط اجتماعی میشود و همچنین محبوبیت فرد قدردان را نیز به دنبال دارد. در واقع فرد با تشکر از دیگران به او احساس مهم بودن و ارزشمندی میدهد و زمینهساز ایجاد دوستیهای پایدار است.
- سخن گفتن به نرمی: اسلام همواره تأکید میکند که با نرمی و احترام با دیگران سخن بگوییم. کودکان نیز باید تلاش کنند که سخنان خود را با نرمی و لبخند همراه کنند. لحن صمیمانه و مهربانانه باعث ایجاد روابطی مثبت با سایرین شده و به افراد کمک میکند تا در تمام جنبههای زندگی بهتر عمل کنند.
- کمک به دیگران: در اسلام تأکید شده که نیازها و توقعات منطقی و معقول اطرافیان را تا حد امکان در نظر گرفته و آنها را برآورده کنیم. کودکان باید بیاموزند که در هنگام بروز مشکل از دیگران پشتیبانی کنند و درصدد رفع مشکل برآیند. ایجاد روحیه کمک و همکاری یکی از اصول بسیار مهم انسانی و ارتباطی است.
- پرهیز از توهین و ناسزاگویی: در اسلام به انتخاب واژگان صحیح تأکید فراوان شده و درواقع ادب یعنی استفاده از واژگان مثبت و مناسب در برخورد با دیگران. دقت در انتخاب کلمات نشان از احترام به انسانیت و احترام به تفاوتها و سلیقههاست. همین امر اعتماد اجتماعی که از بالاترین سرمایههای معنوی جوامع محسوب میشود را ارتقا میدهد.
- پذیرش بازخورد و انتقاد دیگران: بارها در زندگی خود با افرادی مواجه شدهایم که با شنیدن کوچکترین انتقادی طرف مقابل را به باد ناسزا و دشنام گرفتهاند و این شروع دعوایی بسیار بزرگتر بوده است. حال آنکه نگاه اسلام به انتقاد ابتدا شنیدن دقیق آن بدون جانبداری است و در مرحله بعد از انتقاد به عنوان فرصتی برای اصلاح خود استفاده کنند. در مرحله سوم اگر آسیبی به طرف مقابل وارد شده، تلاش کنند آن را به بهترین شیوه جبران کنند.
- عدالت و انصاف: این دو اصل مهم نیز از آموزههای ارزشمند اسلام است. کودکان باید به استفاده منصفانه از منافع اهمیت دهند. برخورد بدون تبعیض با دیگران و محروم نکردن افراد از حقوق خود از دیگر معانی عدالت است. انصاف یعنی فرد در تصمیمگیریها، همه جوانب و نقطه نظرها را به حساب آورد و به نفع شخصی خود حقوق دیگران را ضایع نکند.
- برشی از کتاب ارزشمند «معجزه ارتباط» جهت تهیه کتاب مبلغ 158 هزار تومان + 50 هزار تومان هزینه ارسال به شماره کارت 5892101403205343 واریز و پس از ارسال فیش واریزی به شماره 09105623985 کتاب به آدرس شما ارسال خواهد شد.
