سلام به روی ماه دوستان نازنینم وقتتون بخیر
تصور کنید دو تا نوجوون رو توی فصل تابستون نوجوون اول خیلی هدفمند و داره کسب یه مهارت می کنه و برای خودش برنامه داره اما نوجوون دوم مشغول بازی و چت و سرگرمیه…
فرزند ما توی کدوم مسیره؟!
آیا هدفمنده! دنبال تلاشه! دنبال کسب مهارته یا نه داره همینطوری زمان خودش رو هدر می ده!
حالا این دو تا نوجوون رو در نظر بگیرید پونزده سال بعد به نظر شما چه آینده شغلی و خانوادگی دارن؟!
اون نوجوونی که دنبال بازی و سرگرمی بوده خب یه شخصیت مضطرب داره وابسته است می ترسه از اینکه مستقل باشه آینده شغلیش خیلی مبهمه.
اما فرزندی که هدفمند رفته جلو و برنامه داشته خب خیلی موفق تره.
ببینید مدیریت رفتار یه بحث خیلی مهمه تو تربیت فرزندان. مدیریت رفتار یعنی کنترل انتخاب هام تو هر لحظه. همه ی ما آدم ها در هر لحظه با دو تا انتخاب مواجه هستیم یه انتخاب لذت همین لحظه است لذت نقده و انتخاب دیگه منو تو مسیر هدفم می بره. مثل چی مثل دانش آموزی که فردا امتحان داره و سریال مورد علاقه اش داره از تلویزیون پخش می شه خب این لذت نقدش تماشای اون سریال است اما اون لذت پایدارترش اینه که برای امتحانش آماده بشه.
چقدر ما بلدیم به خودمون نه بگیم خودمون رو مدیریت بکنیم هیجاناتمون کنیم و عواطفمون رو می تونیم مدیریت کنیم بکنیم و می تونیم گاهی اون انتخاب سخت تر رو بکنیم که منو تو مسیر هدفم هدایت می کنه اگر یه نوجوونی مدیریت رفتار بلد نباشه یعنی نتونه اون لذت های عمیق رو انتخاب بکنه این چجوری می شه خیلی زود خسته و ناامید می شه نمی تونه یک هدفی رو دنبال بکنه چون سخته دنبال کردن هدف چالش داره گاهی و این چون زود خسته می شه سریع رها می کنه حس بی ارزشی می کنه چون نتونسته به اهدافش برسه و شاید اصلا هیچ هدفی هم نداشته تو زندگی و این باعث کاهش اعتماد به نفسش می شه این آدم گرفتار لذت های آنیه یعنی هر مسئله ای که براش پیش می آد سریع اون لذت لحظه ای را انتخاب می کنه.
متاسفانه این افراد به شدت در معرض این هستند که دچار اعتیاد دچار رفتارهای پرخطر بشن. چرا؟! چون یک مسئله و چالشی براش به وجود می آد و اون رو حل نمی کنه مثلا دچار یک تلاطم خانوادگی می شه و پناه می بره به مواد مخدر پناه می بره به رفتارهای پرخطر چرا؟! چون می خواد صورت مسئله رو سریع پاک کنه سریع دچار فراموشی بشه مسائل و مشکلاتش رو فراموش بکنه تو رابطه های اجتماعیشون این آدم ها به شدت ضعیف عمل می کنن چرا چون یاد گرفته که هر احساسی رو بروز بده بلد نیست مدیریت احساس و جایی که عصبانی داد می زنه جایی که ناراحته عصبی می شه به هم می ریزه و این آدم نمی تونه تو ارتباطاتش قوی عمل کنه دیگران رو می رنجونه از خودش باعث ایجاد فاصله عاطفی می شه بین خودش و دیگران.
این ها دچار مشکلات مالی خانوادگی می شن؛ چرا؟! چون هدف نداشته کسب مهارت نداشته فکر نداشته برای آینده اش و اینه که یعنی هر لحظه لذته رو انتخاب کرده به این فکر نکرده؛ خب حالا من اگر پولی دارم سرمایه گذاری کنم یاد بگیرم چجوری ازش استفاده بکنم یه مهارتی رو یاد بگیرم که بتونم ازش کسب درآمد بکنم چون این فکرها رو نداشته و همیشه لذت لحظه ای رو انتخاب کرده آینده اش خیلی مبهمه دچار مشکلات اخلاقی و عاطفی می شه توی زندگیش.
اگر ما فرزندمون رو نوجوون خودمون رو طوری بار بیاریم که مدیریت رفتار داشته باشه یعنی قدرت نه گفتن داشته باشه بتونه به خودش نه بگه بتونه حس لحظه ای رو مدیریت بکنه بگه الان نه باشه تلویزیون می خوای ببینی درست رو که خوندی بعد بیا ببین این یعنی مدیریت رفتار این آدم می تونه روی اهداف بلند مدت خودش تمرکز کنه یه چشم انداز داره برا خودش که من ده سال دیگه کجا و برنامه ریزی می کنه که من تو این ده سال باید چه کارهایی انجام بدم که برسم به مقصدم الان اقدام الانم چی باید باشه اقدام گرا می شه عزت نفسش در نتیجه خیلی بالا می ره چرا چون هر لحظه که به خودش نه بگه به یه موفقیتی دست پیدا می کنه به خودش نه می گه و اون سریاله رو نمی بینه و تو امتحانش سربلند می شه به خودش افتخار می کنه!
این آدم آینده شغلی تحصیلی خیلی بهتری داره چون خودش رو می تونه مدیریت بکنه رضایت درونی داره از درون از خودش راضیه و حس ارزشمندی می کنه. می تونه هیجاناتش رو مدیریت بکنه یعنی اگر عصبانیه یه لحظه مکث می کنه و سعی می کنه بدون خشونت بدون عصبانیت مسئله رو حل کنه و چون بلده اون مدیریت هیجانات و روابط عاطفی رو و به خوبی می تونه با دیگران برقرار بکنه. اگر ناراحته جایی فکر می کنه که ریشه ناراحتی من چیه چطور می تونم ناراحتی مو رو حل بکنم. مواجه می شه با مسائل.
یه بحثی که ما تو دوره نوون موفق خیلی داریم بهش تاکید می کنیم آماده کردن فرزندانمون برای زندگی.
در واقع برای ازدواج و زندگی زناشویی هست. چقدر فرزندانمون رو آماده کردیم چقدر بلده با دیگران کنار بیاد بلده مذاکره کنه بلده با گفتگو مسائلش رو حل بکنه یا نه داد می زنه پرخاش می کنه قهر می کنه برای رسیدن به خواسته اش.
خیلی مهمه ما از الان برنامه داشته باشیم.
فرزندمون رو جوری تربیت بکنیم که یه همسر خیلی خوب باشه.
همسر تربیت کنیم بچه هامون رو؛ یاد بگیره اگه نارضایتی داره چطور عنوان بکنه. اصلا هم قرار نیست احساسات خودش رو سرکوب بکنه! خودخوری بکنه! فداکاری کنه! نه ولی یاد بگیره درست مسائلش رو حل بکنه.
اگه عصبانیه! اگر ناراحته! بلد باشه که بدون ایجاد تنش اضافه مسائلش رو حل کنه. تو یک رابطه برنده برنده یعنی بدون آسیب زدن به دیگران و بدون آسیب زدن به خودش این هر دو طرف معادله رو رعایت بکنیم گاهی افراط و تفریط داریم گاهی به خودمون آسیب می زنیم که دیگران آسیب نبینند و گاهی به دیگران آسیب می زنیم که خودمون آسیب نبینیم.
حالا ممکنه شرایط و استثنائاتی وجود داشته باشه اما قاعده کلی اینه که هیچ کسی آسیب نبینه یا آسیب رو به حداقل برسونیم و این می شه یه زندگی زناشویی موفق.
البته گاهی به نفع همدیگه کوتاه می آیم گاهی تو شرایط مختلف به نفع فرزندم به نفع همسرم کوتاه می آم ولی این عادت و روال همیشگی ما نباید باشه که همیشه ما کوتاه بیایم. همیشه من از موضع ضعیف عمل بکنم. خب این همه راهکار داره. به طور مثال بحث مهارت انتقاد نرم چطور نارضایتی خودمون رو عنوان بکنیم یا بحث مدیریت تعارضات این ها رو می تونید باز به فایل های دیگه هم مراجعه کنید.
آدمی که مدیریت رفتار بلده استرس نداره استرسش به حداقل می رسه چرا؟! چون به جایی که بشینه پای سریالش؛ نشسته و درسش را خوانده؛ وظیفه اش را انجام داده این دیگه استرسش به پایین ترین حد خودش می رسه و این به شدت حس ارزشمندی می کنه چرا چون وظایفش رو شناخته و اون ها رو انجام داده خب حالا البته مدیریت رفتار رو لابه لای صحبت ها توضیح دادم ولی نیاز مجدد یه توضیحی بدیم.
مدیریت رفتار یعنی مهارت نه گفتن به خود. یعنی بتونیم احساسات خودمون رو مدیریت بکنیم اگر الان من خیلی خوشحالم قول ندم حرف نزنم یه تصمیمی نگیرم که بعد پشیمون بشم.
اگر الان خیلی ناراحتم یا خیلی عصبانی ام اجازه بدم هیجان من برگرده به حد نرمالش و بعد تصمیم بگیرم بعد ارتباط بگیرم با آدم ها؛ پس بتونم هیجان خودم رو مدیریت بکنم؛ چون معمولا وقتی هیجان بیش از حد می شه فکر مغلوب می شه فکر نمی تونه درست تصمیم بگیره و ما نیاز داریم به این تصمیم های منطقی و استفاده از عقل.
نکته بعد آدمی که مدیریت رفتار بلده لذت های آنی رو یاد می گیره که گاهی به نفع لذت های عمیقش کنار بذاره یاد می گیره که لذت هاش تو مسیر هدفش باشه هر کاری که می خواد انجام بده از خودش می پرسه: آیا این کار من این رفتار من این انتخاب من منو تو مسیر هدفم می بره یا منو دور می کنه از مسیر هدفم؟ و در راستای اهداف و ارزش هاش که جلو می ره و این به شدت منجر به رشد شخصی مدیریت رفتار این یکی از اصولی که ما به فرزندانمون اگر یاد بدیم خیلی آرامش خاطر می گیره امنیت داریم که فرزند من فکر می کنه و انتخاب می کنه و می تونه به خودش نه بگه.
اونجایی که یه نفر بهش یه پیشنهاد نامناسبی می ده اونجایی که خودش با خودش می خواد که یک هیجانی رو تخلیه بکنه می خواد یه رفتار پرخطری رو انجام بده اونجا می تونه به خودش نه بگه و پیشگیری کننده است از خیلی از آسیب ها و بحران ها.
در واقع می تونه اولویت بندی بکنه می تونه بگه که خب مهمترین کار من چیه الان اولویت های من توی زندگی چیه و بر اساس اولویت هاش بیاد انتخاب کنه و اقدامات رو انجام بده.
برای کسی که مدیریت رفتار بلده، تلاش مهمه تو مسیر هدفش تلاش بکنه تلاش بکنه که برسه به اون برنامه ای که بر خودش داره حالا چطور این رو محقق بکنیم.
ببینید عزیزان دلم واقعا ما به تمام معنا الگوی بچه ها هستیم چقدر خودمون مدیریت رفتار داریم؟!
چقدر می تونیم لذت های لحظه ای رو ازش چشم پوشی کنیم؟!
چقدر می تونیم اون لحظه ای که حسابی عصبانی هستیم از نوجوون مون و از کوره در رفتیم اونجا چقدر می تونیم داد نزنیم؟!
چقدر می تونیم تحقیرش نکنیم؟!
چقدر می تونیم رفتار درست رو تو شرایط سخت از خودمون نشون بدیم؟!
یه جایی که خیلی خسته ام، یه جایی که خیلی گرممه، خیلی گرسنهام، چقدر می تونم رفتارهای درست و اونجا از خودم نشون بدم.
اونجاست که ما نشون می دیم مدیریت رفتار رو؛ کدوم یکی رو انتخاب می کنم اون لذت لحظه ای می کنم یا اون لذت عمیق پایدار رو دارم انتخاب می کنم؟!
خیلی خوبه این رو بیاید و تجربه های مدیریت رفتارمون رو با فرزندمون در میون بذاریم مثلا بگیم آره مامان من امروز واقعا خسته بودم خیلی هم نیاز به خواب داشتم اما ناچار بودم پروژه دانشگاهی رو تموم بکنم برای فردا تحویل استاد بدم یا با اینکه امروز خیلی روز پرمشغله ای داشتم ولی رفتم به مادرم سر زدم و کمکشون کردم فرزند من ببینه مدیریت رفتار منو ببینه که مادر با اینکه می تونست انتخاب های دیگه ای داشته باشه ولی اون کار سخت رو انتخاب کرد اون کار در راستای هدف اون اولویته رو انتخاب کرد و بعد او هم می آد می گه.
میشه بهش بگی که خب شما امروز مامان چیکار کردی شما جایی بود که بتونی چیز راحت رو انتخاب بکنی و خوش بگذرونی اما یه انتخاب دیگه ای داشتی؟! چی شد؟! این رو بیایم با هم صحبت کنیم تجربه های مدیریت رفتاریمون رو با همدیگه به اشتراک میگذاریم و بعد اگر جایی فرزند من تونست روی دلش پا بذاره رو لذت لحظه ای اش پا بذاره رو اون هیجان یش پا بذاره تشویقش کنیم: آفرین مامان با اینکه می تونستی سر خواهرت داد بزنی اما با مهربونی بهش گفت وسیله ی شما پس بده آفرین با اینکه این فیلم مورد علاقه رو داشت پخش می کرد اما شما ترجیح دادی اول تکالیف مدرسه انجام بدی.
این نیاز به تشویق و تایید داره. فرزند من بدونه که مهمه که چه رفتاری داره انجام می ده؛
مهمه که آیا داره بر طبق میل لحظه ش اقدام می کنه یا بلده که به خودش نه بگه.
این نه گفتن به خود خیلی جلو میندازه آدم ها رو.
باعث رشد جهشی شون می شه و خیلی جالبه که خیلی از اعمال عبادی ما باعث تقویت نه گفتن به خود می شه مثل روزه گرفتن چطور یعنی توی روزه گرفتن یک انسان خب همه چی اطرافش هست از خوردنی ها از نوشیدنی ها اما نمی خوره برای ساعاتی این امساک، این پرهیز کمک می کنه که بتونه رفتارش رو مدیریت بکنه. کمک می کنه که جایی اگر مواجه شد با یه صحنه گناهی اونجا بتونه جلوی خودش رو بگیره.
ان الله مع المتقین: تقوا یعنی چی؟!
تقوا یعنی پرهیزگاری، خودنگهداری، یعنی امکان یه کار اشتباهی در من هست؛ اما انجامش نمی دم!
این خیلی ارزشمنده؛
می گه همانا برترین شما پرهیزگارترین شماست ان اکرمکم عند الله اتقاکم: کدومتون می تونید به خودتون بیشتر نه بگید کدومتون قوی ترید نسبت به خودتون.
چقدر مهمه این مدیریت رفتار رو ما به نوجوانمون آموزش بدیم و نوجوونی یه آغازیه برای رشد شخصی یه فرصت طلایی برای رشد شخصیت و ما تو دوره نوجوان موفق به والدین و مربیان کمک می کنیم، شناخت بیشتری از نوجوون خودشون داشته باشن.
ویژگی هاش، نیازهاش رو بشناسن! فرصت و تهدیدهای نوجوانی رو بدونن چیه تا بتونن بهتر باهاش مواجه بشن.
به طور مثال آسیب های فضای مجازی رو بشناسن و کمک بکنن به فرزندشون تو مدیریت فضای مجازی.
بحث مدیریت تعارضات رو داریم و بحث پایه های شخصیتی رو داریم مثل چی استقلال، مهارت تفکر و آزاد منشی که پایه تربیت نوجوان هستند و یک آینده انشالله موفق و پرافتخار برای نوجوون می سازن.
من آسیه میرزائی هستم نویسنده هفت عنوان کتاب و مدرس مهارت های زندگی و خیلی متشکرم از شما تا که تا اینجا همراه بودید اگر تمایل به تهیه کتاب های من داشتید یا تمایل به هماهنگی زمان مشاوره یا شرکت توی دورههای نوجوان موفق یا کوچینگ تربیت نوجوان می تونید به شماره ی من 09105623985 در ارتباط باشید.
به امید تربیت یک نسل پویا و بالنده
عاقبت به خیر باشید
