چطور در خودمان، ذهنیت مثبت ایجاد کنیم؟
ذهنیت مثبت یعنی دیدن دنیا از زاویهای امیدوارانه و پر از فرصتها، بهجای تمرکز روی مشکلات و محدودیتها. این ذهنیت به شما کمک میکنه که حتی در شرایط سخت هم امیدواری و انگیزه داشته باشی و بتونی از چالشها بهعنوان یک فرصت برای رشد استفاده کنی. حالا بزار بیشتر توضیح بدم چطور میتونی این ذهنیت رو پرورش بدی:
تمرکز روی جنبههای مثبت: تمرکز روی جنبههای مثبت یعنی اینکه توی هر شرایطی، حتی وقتی اوضاع سخت و چالشبرانگیزِ، یه نکته خوب یا یه درس پیدا کنی. شاید اولش این کار سخت به نظر بیاد، چون مغزمون معمولاً سریع به سمت منفیها میره، اما اگه تمرین کنی، کمکم ذهنت عادت میکنه که مثبتتر فکر کنه.
مثلاً فرض کن کتابت رو گم کردی. خب، اولش شاید خیلی ناراحت و ناامید بشی؛ اما از خودت بپرس: این اتفاق چطوری میتونه باعث بشه من آدم بهتری بشم؟! بعد تو جوابهات شاید این باشه که هر چیزی رو که برمیدارم سرجاش بزارم. اینطوری نهتنها از مشکل فرار نکردی، بلکه ازش یه فرصت برای رشد ساختی. حتی این نگاه مثبت میتونه سبک زندگی تو تغییر بده و از تو آدم موفقتری بسازه.
نکته مهم اینه که بدونی هر موقعیتی یه جنبه مثبت، نکته یا درسی داره. این نگاه بهت قدرت میده که بهجای گیرکردن توی مشکل، سریعتر بلندشی و راهحل پیدا کنی. پسازاین به بعد، هر وقت یه چالش یا مشکلی سر راهت قرار گرفت، از خودت بپرس: «چه چیزی میتونم از این یاد بگیرم؟ چطور میتونم بهتر بشم؟»
اینطوری کمکم یاد میگیری توی هر موقعیتی دنبال نور و امید باشی.
قدردانی از چیزهای ساده: قدردانی از چیزهای ساده یعنی اینکه یاد بگیری زیباییهای کوچک زندگی رو ببینی و براشون شکرگزار باشی. خیلی وقتها انقدر توی دغدغهها و مشکلات غرق میشیم که فراموش میکنیم چه چیزهای ارزشمندی داریم؛ چیزهایی که شاید برای ما عادی شده باشه ولی واقعاً هر کدومش نعمتهای بزرگیِ.
مثلاً وقتی صبح از خواب بیدار میشی، یه لحظه به این فکر کن که «چه خوبِ که سالمم و یه روز دیگه رو شروع کردم.» بابت روز جدید یه لبخند بزن و ته دلت تشکر کن. حتی چیزایی مثل هوای تمیز، یه فنجون چای گرم، صدای پرندهها یا یه تماس تلفنی که حالت رو خوب میکنه، همشون چیزای کوچکی هستن که میتونن حال دل آدم رو عالی کنن.
قدردانی باعث میشه تمرکزت از چیزایی که نداری برداشته بشه و به داشتههات فکر کنی. وقتی حواست به همین داشتههای کوچک باشه، ذهنت آرومتر و شادتر میشه. یه راه خوب برای این کار اینه که هر شب قبل از خواب، سه تا چیزی که بابتشون شکرگزاری میکنی رو بنویسی. این کار کمک میکنه کمکم عادت کنی زیباییهای کوچک زندگی رو ببینی و بیشتر ازشون لذت ببری.
یادت باشه، «ذهن شکرگزار» همیشه ذهنی مثبت و خوشحالِ. چون وقتی به چیزای خوبی که داری فکر کنی، انرژیات برای ساختن روزای بهتر چند برابر میشه. پس از همین امروز، بابت چیزای کوچک هم قدردان باش. یه کتاب دوستداشتنی که جا داره اینجا معرفیش کنم (البته احتمالاً خونده باشی) کتاب معجزه راندا برن هست که میگه شکرگزاری تو هرلحظه و هر زمینه زندگیات معجزه میکنه.
خودتو با افراد مثبت احاطه کن: خودتو با افراد مثبت احاطه کن، چون واقعاً تأثیر خیلی زیادی میذاره. آدمهایی که انرژی مثبت دارن، نهتنها با حرفها و رفتارهای خوبشون روحیهات رو بالا میبرند، بلکه بهطور ناخودآگاه باعث میشن که خودت هم مثبتتر فکر کنی. وقتی خودت رو در جمع آدمهایی پیدا میکنی که همیشه در حال رشد و پیشرفت هستن و مشکلات رو با نگاه مثبت میبینن، اون موقع احساس میکنی که هر چیزی ممکنه. این افراد میتونن بهت انگیزه بدن و در مواقع سختی کمکت کنند.
حضور در کنار آدمهای مثبت باعث میشه که دیدگاه و انرژیات هم تغییر کنه و ناخودآگاه بیشتر تمایل پیدا میکنی به کارهایی که بهت انگیزه میده و از منفیبافی دوری میکنی. حتی در روزهای سخت هم میتونی بهراحتی از صحبتهای خوب اونها استفاده کنی و نگاهت رو نسبت به مسائل تغییر بدی. پس تا میتونی خودتو در جمعهایی قرار بده که افرادش بهجای شکایت، راهحل پیدا میکنن و بهجای ناراحتی، به دنبال راههای بهتر برای زندگی هستن. البته در بخش دوستیهای قوی بازهم راجع به حمایت اجتماعی صحبت کردیم.
تفکر مثبت در مواجهه با مشکلات: تفکر مثبت در مواجهه با مشکلات یعنی وقتی یه چالش سر راهت سبز میشه، بهجای اینکه با ترس و ناامیدی بهش نگاه کنی، با خودت بگی: «خب، راهحلش چیه؟ چطور میتونم این مشکل رو حل کنم؟». اینطوری، نهتنها ازنظر ذهنی قویتر میشی، بلکه به خودت فرصت میدی که برای هر مسئلهای راهحل پیدا کنی و کمکم به آدمی تبدیل بشی که مشکلات رو شکست میده، نه اینکه ازشون فرار کنه.
مشکلها همیشه بزرگتر از چیزی که واقعاً هستن به نظر میرسن، مخصوصاً وقتیکه فقط به سختیهاش فکر میکنی؛ اما اگه روی راهحلها تمرکز کنی، ذهنت شروع میکنه به کار کردن و از دلِ همون سختی، یه راه پیدا میکنی. مثلاً بهجای اینکه بگی «من نمیتونم»، بگو «چطور میتونم یادش بگیرم؟». این تغییر نگاه خیلی تأثیرگذارِ. هر بار که بتونی یه مشکل رو حل کنی، هم اعتمادبهنفست بیشتر میشه و هم یاد میگیری که تو از هر چیزی که برات پیش میاد، قویتری. پس بهجای غر زدن یا غرق شدن توی ترس، به خودت بگو: «من میتونم اینو حل کنم. فقط باید قدمبهقدم جلو برم.»
انجام کارهایی که بهت انرژی میده: یکی از راههای عالی برای تقویت ذهنیت مثبت، انجام کارهایی است که بهت انرژی میدهند و باعث میشوند احساس خوبی داشته باشی. وقتی خودت رو از زندگی لذت ببری، ذهنت هم بهطور طبیعی شاد و مثبت میمونه. تو کتاب چهارمم بانوی خوشبخت[1] و بخش مهارت شاد زیستن مفصل راجع بهش صحبت کردیم و گفتیم که داشتن یک «لیست حال خوب کن» میتونه خیلی مفید باشه. این لیست شامل همه کارهایی میشه که بهت احساس خوشی و آرامش میده. خوردن یک فنجان چای گرم، وقت گذروندن با دوستان یا خانواده، خواندن کتابهای الهامبخش، تماشای فیلمهای کمدی، ورزش کردن، گوش دادن به موسیقی، نقاشی یا حتی قدم زدن توی طبیعت میتونه حس خوبی بهت بده و از استرس و نگرانیها دورت کنه.
وقتی این لیست رو بنویسی و هرازگاهی بهش سر بزنی، میفهمی که همیشه راههایی برای شاد کردن خودت وجود داره.
وقتی احساس میکنی که روز سختی رو پشت سر میذاری یا ذهنت پر از افکار منفی شده، بهترِ که سری به این لیست بزنی و یکی از کارهایی که بهت انرژی میده رو انجام بدی. این کار نهتنها بهت حس بهتری میده، بلکه ذهنیتت رو هم مثبت نگه میداره. درنتیجه، با این روشها میتونی زندگی رو از زاویهای شادتر ببینی و انرژی بیشتری برای روبهرو شدن با چالشها پیدا کنی.
مراقبت از خود یکی از پایههای اصلی داشتن ذهنیت مثبت است. وقتی به خودت احترام میذاری و برای جسم و روحت وقت میذاری، بهطور طبیعی احساس بهتری پیدا میکنی و این احساس خوب به همه جنبههای زندگیات سرایت میکنه. مثلاً وقتی به بدنت رسیدگی میکنی، بهش غذاهای سالم میدی، ورزش میکنی (ورزش بهشدت میتونه استرس رو کاهش بده. وقتیکه ورزش میکنی، بدن هورمونهای شادی به اسم اندورفین ترشح میکنه که بهت احساس خوب میده. حتی یه پیادهروی ساده یا دوش گرفتن میتونه کلی بهت انرژی بده)
و خواب کافی داری (خواب خوب و کافی خیلی مهمِ. وقتی شبها خوب نمیخوابی، بدن و ذهن تو خسته میشن و خیلی زودتر تحتفشار قرار میگیری. پس به خواب شبانه خودت اهمیت بده)، سطح انرژیات بالا میره و احساس شادابی و قدرت بیشتری میکنی. اینرو هم بدون که اگه دختری و به بلوغ رسیدی یه روزهایی در ماه، سیکل یا همون عادت ماهانه رو تجربه میکنی. تو این زمان بخصوص نیاز داری بیشتر از خودت مراقبت کنی. قدری بیشتر استراحت کنی. دمنوشهایی با طبع گرم مثل دمنوش دارچین یا زنجبیل میتونه خیلی حالت رو بهتر کنه.
این مراقبت فقط به بدن مربوط نمیشه. ذهن و احساسات هم نیاز به توجه و مراقبت دارن. ممکنه روزهایی باشه که احساس کنی دچار استرس، نگرانی یا افسردگی هستی. در این مواقع، مهمِ که به خودت زمان بدی تا استراحت کنی، آرامش پیدا کنی و افکار منفی رو از خودت دور کنی. مثلاً میتونی برای خودت یکزمان خاص برای انجام کارهایی که دوست داری بگذاری، مثل خواندن کتاب، گوش دادن به موسیقی یا حتی پیادهروی در طبیعت. این کارها بهت کمک میکنه تا ذهنت رو از اضطرابها آزاد کنی و تمرکزت رو دوباره به خودت برگردونی.
مراقبت از خود یعنی اینکه به خودت اجازه بدی که اشتباه کنی، ضعف داشته باشی و از اونها درس بگیری. وقتی خودت رو دوست داشته باشی و برای رشد و پیشرفت خودت تلاش کنی، ناخودآگاه ذهنیت مثبت شکل میگیره و دنیا رو از زاویهای روشنتر و شادتر میبینی. این نوع توجه به خود باعث میشه که انگیزه بیشتری برای مواجهه با چالشهای زندگی پیدا کنی و در مسیر موفقیت قدم بزاری.
ذهنیت مثبت یعنی اینکه همیشه به جلو نگاه کنی، باور داشته باشی که میتونی بهتر بشی و از هرلحظه برای یادگیری و رشد استفاده کنی. وقتی این ذهنیت رو بهطور واقعی در خودت پرورش بدی، زندگی به یه مسیر روشن و پربار تبدیل میشه.
تغییر افکار منفی
یکی از اون مهارتهای مهمیِ که میتونه زندگی تو رو کلی بهتر کنه. شاید برات پیش اومده باشه که وقتی با چالشها یا سختیها روبهرو میشی، ذهنت سریعاً به سمت افکار منفی بره. مثلاً وقتی یه کار یا امتحان اونجوری که میخواستی پیش نمیره، ممکنه با خودت بگی: «من نتونستم» یا «هیچوقت موفق نمیشم»؛ اما واقعیت اینه که این افکار منفی فقط باعث میشن استرس و ناامیدی بیشتری تجربه کنی و کاری برای بهتر شدن نکن.
اولین قدم برای تغییر این افکار اینه که حواست به طرز فکرت باشه. وقتی یه احساس منفی سراغت میاد، از خودت بپرس: «آیا این فکری که دارم درسته؟ برای این فکرم چه شواهدی دارم؟» مثلاً فرض کن امتحانی رو خراب کردی. ممکنه فکرت این باشه که «من هیچوقت موفق نمیشم»، اما اگه با دقت نگاه کنی، میبینی همیشه هم اینطور نبوده. شاید فقط نیاز داری روشهای یادگیریات رو بهتر کنی یا بیشتر تمرین کنی.
دومین قدم اینه که بهجای تمرکز روی چیزای منفی، روی جنبههای مثبت موقعیت فکر کنی. مثلاً اگه یه پروژه اینطوری که میخواستی نشد، با خودت بگو: «خب، این یه فرصت برای یادگیری بود، دفعه بعد بهتر عمل میکنم» یا «من هنوز کلی راه و فرصت دارم که به هدفم برسم.»
تغییر افکار منفی به مثبت یه مهارتِ که با تمرین و تکرار به دست میاد. وقتی تصمیم بگیری بیشتر به افکار مثبت و سازنده توجه کنی، ذهنت کمکم عادت میکنه بهجای گیرکردن توی مشکلات، دنبال راهحلها و فرصتها بگرده. پس از همین حالا شروع کن و کمکم این تغییر رو توی ذهنت ایجاد کن! تو یکی از کلاسهام که برای نوجوونهاست گفتم: بچهها اگه یه فکر منفی اومد سراغتون، از خودتون بپرسید از کجا معلوم فکرم درست باشه و بعد براش مثال نقض پیدا کنید. مثال نقض یعنی چیزی که برعکس فکرتونِ.
مثلا برای فکر «هیچکس دوستم نداره» اول از خودت بپرس از کجا معلوم که کسی دوستم نداره، تازه بعدش به خودت بگو ولی مامانم خیلی دوستم داره که هرروز برام غذاهای خوشمزه درست میکنه، علاوه بر اون همکلاسیام هم خیلی هوا مو داره و کلی زنگ تفریح بهمون خوش میگذره. اینطوری خیلی راحت فکر منفی تو کنار میذاری.
اگه دلت خواست کتاب بانوی خوشبخت رو هم تهیه کنی به شماره 09105623985 پیام بده.
